Ngày nay trên đất Mỹ, tuổi mười ba là nỗi hãi hùng, là cơn nhức đầu dài dài của các bậc làm cha mẹ có con cái, nhất là con gái, trong tuổi "teenager."

Xuất thân là một kiến trúc sư, Catherine Hardwicke trở lại trường và học về phim. Cô trở thành một production designer phụ trách về việc dựng cảnh trí trong phim. Cô đã dàn dựng cảnh trí trong nhiều phim, trong đó phải kể đến Three Kings, Vanilla Sky và phim mới nhất Laurel Canyon. Niềm cảm hứng đã đưa Hardwicke đến việc thực hiện "Thirteen", phim đầu tay của cô trong ghế đạo diễn, chính là Nikki Reed, vốn là đứa con riêng vừa tròn 13 tuổi của bạn trai của cô. Tuy Hardwicke và người bạn trai đã chia tay nhau, cô vẫn duy trì mối liên lạc với Reed, chứng kiến sự thay đổi đột ngột của Reed từ tâm tư, tình cảm đến cách ăn mặc và cách đối xử. Hardwicke và Reed đã hợp tác viết phim bản, dựa theo kinh nghiệm sống thật của Reed, và Reed được giao phó một vai quan trọng trong phim.

Gần Mực Thì Đen…
"Thirteen" mở màn bằng cảnh Tracy (Evan Rachel Wood của chương trình "Once and Again" trên băng tầng ABC) và cô bạn thân cùng lớp Evie (Nikki Reed) ngồi đùa giỡn trên giường. Hai đứa thách thức nhau xem đứa nào có thể đánh đứa kia mạnh hơn. Tracy tát Evie một cái. Evie đáp lễ bằng một tát tai nẩy lửa khác. Tăng cường độ, Tracy tặng Evie một cú đấm vào mặt xiểng liểng. Không chịu thua, Evie tặng lại Tracy một cú đấm té nhào xuống gường.

Phim cắt tại cảnh rất khó xem này và đưa khán giả trở về bốn tháng trước đó khi Tracy còn là một cô bé 13 tuổi học lớp 7 hồn nhiên và dễ thương. Tracy sống hạnh phúc với mẹ Melanie (Holly Hunter của The Piano) và người em trai Mason (Brady Corbet) tại Los Angeles. Ly dị với chồng, Melanie chật vật nuôi hai con bằng nghề hớt tóc. Ta không thể chối cãi được tình thương bao la mà Mel (tên gọi tắt của Melanie) dành cho hai con của bà. Tuy nhiên, Mel đã yếu mềm chấp nhận sự trở lại của Brady (Jeremy Sisto của chương trình "Six Feet Under" của HBO), người bạn trai của bà từng xử dụng ma túy trước đây. Trong khi Mason không có một phản ứng rõ rệt về sự trở lại của Brady, Tracy chống cự kịch liệt và khinh khi Brady ra mặt một phần vì cô bé này đã từng chứng kiến Brady bị vật vã bởi ma túy, một phần vì không muốn mẹ mình phải chịu thêm nhiều đau khổ. Vai trò trụ cột của người đàn ông trong gia đình chính vì thế bị phá vỡ.

Tracy nhìn Evie, cô học sinh "cool" nhất của trường, với cặp mắt thèm thuồng, bởi vì Evie là hiện thân của tất cả những gì Tracy không có. Tuy chỉ mới là một học sinh lớp 7, Evie ăn mặt hở hang và trang điểm như người lớn. Vừa ranh mãnh và táo bạo, lại vừa biết nói dối và nói xạo, Evie biết cách chinh phục và điều khiển người khác theo ý của mình. Thế thì, trong một sớm một chiều Tracy đã lột xác, dưới sự dìu dắt của Evie, để trở thành một người khác. Giã từ những con gấu nhồi bông và Barbie dolls, Tracy làm bạn với thuốc lá, ma túy, rượu bia, xâm mình, piercing ở lưỡi và rún.

Khác hẳn với phim Kids của Larry Clark trước đây nói về những đứa trẻ bụi đời tại New York mang nặng tính "giật gân" cường điệu bằng những hình ảnh đồi trụy và dâm loạn, "Thirteen" trình bày Tracy như một nạn nhân hơn là một kẻ có tội. Sống trong một môi trường mà tình dục được xem như là một phương tiện quảng cáo, sự lỏng lẻo trong trường học, trong gia đình, và nhất là sự ảnh hưởng của bạn bè xấu đã khiến một cô bé nhạy cảm như Tracy, vốn trước hay làm thơ, bước lầm đường, trong khi cố chạy đuổi theo cuộc sống nhanh, sống cuồng nhiệt.

"Thirteen" không phải là một phim nhẹ nhàng để thưởng thức, để giải trí. Trái lại, "Thirteen" là một phim đánh thức khán giả với những sự kiện sống thực về tuổi trẻ ngày nay. Các bậc cha mẹ Việt Nam nên xem "Thirteen" để thông cảm hơn về những đứa con "teenagers" của mình.